Kanser Sebepleri Hiyerarşisi Çıkarıldı

Yeni bir araştırmaya göre kanserin önemli bir kısmı kader değil, önlenebilir nedenlerle ilişkilidir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre dünyada görülen kanser vakalarının üçte birinden fazlası aslında önlenebilir durumdadır.

2022 yılında yaklaşık 19 milyon yeni kanser vakası tespit edildi ve bunların yaklaşık %38’i değiştirilebilir yaşam tarzı ve çevresel faktörlerle bağlantılı bulundu.

En dikkat çekici bulgu ise şu: 👉 Önlenebilir kanserlerin büyük kısmı birkaç temel alışkanlık ve çevresel faktörle ilişkilidir. Özellikle aşağıdaki faktörler kanser riskinde önemli rol oynuyor:

Önlenebilir Kanser Risk Faktörleri (Önem Sırasına Göre);

1. Tütün kullanımı; Tüm kanser vakalarının yaklaşık %15’i ile bağlantılı, Erkeklerde daha yüksek risk (vakaların %23’ü sigarayla ilişkili)

2. Alkol tüketimi; Tüm yeni kanser vakalarının %3,2’si ile bağlantılı

3. Hava kirliliği; Özellikle akciğer kanserinde etkili, Bazı bölgelerde vakaların %15–20’si ile ilişkilidir.

4. Enfeksiyonlar; Kanser vakalarının yaklaşık %10’u ile ilişkili ve özellikle HPV → rahim ağzı kanseri riski vardır.

5. Yüksek vücut kitle indeksi (obezite)

6. Yetersiz fiziksel aktivite

7. Yetersiz emzirme

8. Ultraviyole (UV) ışınlara maruz kalma

9. Mesleki riskler; kimyasallar, toz, zararlı çalışma ortamları

10.Hijyen ve temiz suya erişim eksikliği; Özellikle mide kanseri ile ilişkili

11. Kalabalık yaşam koşulları; Enfeksiyon kaynaklı kanser riskini artırabilir

Cancer cases linked to preventable risk factors in a) women and b) men. (Fink et al., Nat. Med. 2026)